Monthly Archives: Φεβρουαρίου 2012

Περιβαλλοντικό έγκλημα με διεθνείς διαστάσεις στα στενά του Νέστου!

Έξι δηλητηριασμένα σπάνια μεγάλα αρπακτικά πουλιά βρέθηκαν γύρω από δύο σκοτωμένα με όπλο άγρια άλογα στα Στενά Νέστου, μία περιοχή εξαιρετικής ευρωπαϊκής σημασίας για τη προστασία των μεγάλων αρπακτικών και ενταγμένης στο δίκτυο Natura 2000. Πρόκειται για το σοβαρότερο περιστατικό δηλητηρίασης αρπακτικών πουλιών των τελευταίων ετών το οποίο και εκθέτει την Ελλάδα διεθνώς.

Οι φύλακες του Φορέα Διαχείρισης Οροσειράς Ροδόπης εντόπισαν δηλητηριασμένους τέσσερις Χρυσαετούς (Aquila chrysaetos), δύο Όρνια (Gyps fulvus) και μια Γερακίνα (Buteo buteo). Τα Δασαρχεία Σταυρούπολης και Ξάνθης και ο Φορέας Διαχείρισης Δέλτα Νέστου Βιστωνίδας- Ισμαρίδας κινητοποιήθηκαν αμέσως και περισυνέλλεξαν τα πουλιά τα οποία θα υποβληθούν σε τοξικολογικές εξετάσεις στο Κέντρο Κτηνιατρικών Ιδρυμάτων στην Αθήνα ώστε να διαπιστωθεί το είδος δηλητηρίου που χρησιμοποιήθηκε. Το προσωπικό των Φορέων, τα Δασαρχεία καθώς και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις συνεχίζουν μέχρι σήμερα τις έρευνες καθώς υπάρχουν ενδείξεις ότι οι συνέπειες της εγκληματικής ενέργειας είναι πολύ μεγαλύτερες.

Η παράνομη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων είναι δυστυχώς μία διαδεδομένη πρακτική στην Ελλάδα, αλλά το συγκεκριμένο περιστατικό είναι ιδιαίτερα σοβαρό καθώς χρησιμοποιήθηκαν ολόκληρα μεγαλόσωμα ζώα από τα οποία τράφηκε αυξημένος αριθμός σπανίων ειδών. Η δηλητηρίαση έχει σκοπό την εξόντωση σαρκοφάγων ζώων, όπως ο λύκος και η αρκούδα, για την αντιμετώπιση των ζημιών που αυτά προκαλούν στα κτηνοτροφικά ζώα και τις καλλιέργειες [1]. Το πρόβλημα εντείνεται από την ανεπάρκεια του κράτους στην καταβολή αποζημιώσεων και την ανεπαρκή φύλαξη στις Προστατευόμενες Περιοχές, αλλά και την έλλειψη ενός μηχανισμού έλεγχου της διακίνησης και χρήσης φυτοφαρμάκων και την απουσία στήριξης της πολιτείας προς τους παραγωγούς για τη λήψη μέτρων πρόληψης των ζημιών.

Το Όρνιο είναι απειλούμενο είδος σύμφωνα με το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας. Λιγότερα από 30 ζευγάρια επιβιώνουν πλέον στην ηπειρωτική Ελλάδα, με τα Στενά του Νέστου να φιλοξενούν τη μεγαλύτερη αποικία του είδους. Είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι μόνο από το συγκεκριμένο περιστατικό χάθηκε τουλάχιστον, καθώς οι έρευνες συνεχίζονται, το 7% του συνολικού πληθυσμού της ηπειρωτικής χώρας.

Όσον αφορά τον απειλούμενο Χρυσαετό, του οποίου ο πληθυσμός τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει μεγάλη μείωση, πρόσφατα στοιχεία της Ορνιθολογικής για τη Θράκη καταγράφουν 30 ζευγάρια, δηλαδή περίπου το 20% του εθνικού πληθυσμού. Είναι όμως ιδιαίτερα ευάλωτα δεδομένου ότι μόνο το περιστατικό αυτό εξόντωσε τρία ενήλικα άτομα και ένα ανώριμο, δηλαδή ολόκληρο τον αναπαραγωγικό πληθυσμό των Στενών του Νέστου. Είναι επίσης σημαντικό να τονιστεί ότι τα τελευταία δύο χρόνια έχουν συμβεί στην περιοχή τρία περιστατικά θανάτωσης άγριων αλόγων από πυροβολισμό.

Στην παρούσα οικονομική κρίση είναι επιτακτική ανάγκη να εξασφαλιστούν προοπτικές βιώσιμης ανάπτυξης των τοπικών κοινωνιών. Η προστασία του μοναδικού φυσικού πλούτου αποτελεί τη βάση αυτής της προοπτικής. Σε αυτή την κατεύθυνση η περιοχή έχει λάβει από ευρωπαϊκά κονδύλια περισσότερα από 2 εκατομμύρια ευρώ για την προστασία των συγκεκριμένων ειδών πουλιών και τη διαχείριση των βιοτόπων τους, ενώ η χώρα μας συμμετέχει μαζί με γειτονικές χώρες στο Βαλκανικό Σχέδιο Δράσης για τους Γύπες [2]. Η επίπτωση του συγκεκριμένου περιστατικού έχει λοιπόν διεθνή διάσταση καθώς ακυρώνει τις χρόνιες αυτές προσπάθειες της Ε.Ε. και των γειτονικών χωρών.

Οι Φορείς Διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών της ευρύτερης περιοχής και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις είναι σε άριστη συνεργασία με τις αρμόδιες τοπικές αρχές και αναμένουν άμεσα την εύρεση του δράστη και την παραδειγματική τιμωρία του. Το περιστατικό αυτό πρέπει να αποτελέσει το τελευταίο θλιβερό καρέ σε μια σειρά ντροπιαστικών εικόνων που δηλητηριάζουν την ελληνική φύση.

Παράνομη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων στο νομό Φθιώτιδας

Επτά νεκρές αλεπούδες εντοπίστηκαν την προηγούμενη εβδομάδα από μέλη της ομάδας πεδίου της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ, στο ΔΔ Μακρυράχης του νομού Φθιώτιδας. Οι αλεπούδες θανατώθηκαν με τη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων, ένα μήνα σχεδόν μετά από παρόμοιο περιστατικό το οποίο συνέβη στο ΔΔ Περιβολίου, με θύματα και πάλι αλεπούδες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της αυτοψίας, τα δολώματα είχαν τοποθετηθεί κατά μήκος του επαρχιακού δρόμου Μακρυράχης – Λουτρών Καίτσας, και μάλιστα πολύ κοντά σε κτηνοτροφικές μονάδες με κίνδυνο δηλητηρίασης και των σκύλων φύλαξης των κοπαδιών αυτών. Λόγω της έγκαιρης συλλογής των δολωμάτων από την ομάδα πεδίου της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ, το γεγονός αυτό αποφεύχθηκε, ενώ εκτός από τις αλεπούδες είναι πιθανό να έχουν θανατωθεί και άλλα είδη μεγαλύτερων θηλαστικών, είτε από κατανάλωση φόλας είτε από κατανάλωση των ίδιων των νεκρών αλεπούδων.
Εντύπωση προκαλεί πως αυτή τη φορά βρέθηκε μεγάλος αριθμός από ειδικά κατασκευασμένες φόλες σε μορφή κάψουλας παραφίνης οι οποίες περιείχαν δηλητηριασμένο δόλωμα σε λευκή συμπαγή μάζα (βλ. φωτογραφία1). Τα νεκρά ζώα περισυνελλέγησαν άμεσα από την ομάδα πεδίου της οργάνωσης και ακολούθησε νεκροψία. Και στα δύο τελευταία περιστατικά, άμεση ήταν και η ανταπόκριση των δασοφυλάκων της δασικής υπηρεσίας.
Αξίζει να σημειώσουμε πως το περιστατικό αυτό είναι το τέταρτο που καταγράφει η ομάδα πεδίου της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ από το 2011 μέχρι σήμερα σε περιοχές της βόρειας Φθιώτιδας. Το φαινόμενο της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις, γεγονός που απαιτεί την παρέμβαση των αρμόδιων φορέων (δασική υπηρεσία), των Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών, αλλά και της ομοσπονδιακής θηροφυλακής, τόσο για τον εντοπισμό των υπευθύνων όσο και για τον έλεγχο και περιορισμό αντίστοιχων περιστατικών.

Στην Agrotica 2012…