Monthly Archives: Δεκέμβριος 2013

Η δολοφονία αρκούδων επαναφέρει το αίτημα μίας ολοκληρωμένης πολιτικής διαχείρισης ευαίσθητων οικολογικά περιοχών. Να ανακηρυχθεί ο Γράμμος Εθνικό Πάρκο!

IMG_4623

Φωτογραφία: Αρκτούρος

Η πρόσφατη βάρβαρη δολοφονία αρκούδας με το μικρό της στον Γράμμο, από θρασύδειλους, με τη χρήση πυροβόλου όπλου, επαναφέρει με τραγικό τρόπο στην επικαιρότητα τις σοβαρές ελλείψεις στη διαχείριση και φύλαξη περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών της χώρας. Δυστυχώς δεν είναι η πρώτη φορά που γινόμαστε μάρτυρες αντίστοιχων περιστατικών, αφού η θανάτωση της αρκούδας με το μικρό της στην περιοχή του Πολυάνεμου Καστοριάς , προστίθεται σε μία ήδη μακρά λίστα 34 εξακριβωμένων περιστατικών λαθροθηρίας αρκούδας, εκ των οποίων καμία μέχρι σήμερα δεν έχει τελεσιδικήσει.

Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ, ενημέρωσε αμέσως με σχετική επιστολή της την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με το παραπάνω περιστατικό, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου LIFE (Άρκτος/Καστοριά) που υλοποιεί στο νομό Καστοριάς με σκοπό τη βελτίωση των προϋποθέσεων συνύπαρξης ανθρώπου και αρκούδας, ενώ στην ίδια επιστολή απευθύνεται σε όλους τους αρμόδιους φορείς, ζητώντας την άμεση κινητοποίησή τους προκειμένου να εντοπιστούν οι δράστες και να οδηγηθούν στη δικαιοσύνη.

Το αίτημα ανακήρυξης του Γράμμου σε Εθνικό Πάρκο!
Ο Γράμμος διαθέτει μεγάλο φυσικό πλούτο και αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές περιοχές για την άγρια πανίδα και χλωρίδα της χώρας. Μεταξύ άλλων, η περιοχή έχει μεγάλη βιογεωγραφική σημασία για τον πληθυσμό της αρκούδας, αφού λειτουργεί ως διάδρομος επικοινωνίας του πληθυσμού της στη χώρα μας, με αυτόν στα υπόλοιπα δυτικά Βαλκάνια. Αυτό εξάλλου είναι και ένα από τα κριτήρια που οι «Κορυφές του Όρους Γράμμου» έχουν ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Natura 2000 ως Τόπος Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ).

Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ, μαζί με άλλους φορείς και περιβαλλοντικές οργανώσεις, ζητά εδώ και χρόνια την ανακήρυξη του Γράμμου σε Εθνικό Πάρκο και τον προσδιορισμό των ζωνών προστασίας του. Την τελευταία εικοσαετία, εκπονήθηκαν δύο (2) Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες με κοινοτικά κονδύλια, που τεκμηριώνουν τη σημασία της περιοχής και καταλήγουν σε προτάσεις ζώνωσης και ειδικής διαχείρισής της. Η έκδοση του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος, λοιπόν, είναι εδώ και 4 χρόνια ώριμη από πλευράς μελετών.

Επιπλέον, η σύσταση του αντίστοιχου Φορέα Διαχείρισης ο οποίος θα αναλάβει τη διατήρηση, βιώσιμη διαχείριση και ανάδειξη της περιοχής θα συντελέσει σημαντικά στην αντιμετώπιση κάθε είδους ανεξέλεγκτης δραστηριότητας στον Γράμμο (π.χ. λαθροθηρία ή λαθροϋλοτομία). Θεωρούμε πως αντίστοιχα φαινόμενα, ευνοούνται από το θολό τοπίο διαχείρισης και προστασίας της περιοχής, ενάντια τελικά σε κάθε δυνατότητα αειφορικής ανάπτυξης της περιοχής και οικονομικής ευημερίας της τοπικής κοινωνίας.

Χωρίς να τρέφουμε αυταπάτες πως θα λυθούν αυτομάτως όλα τα προβλήματα που συνδέονται με την προστασία του Γράμμου, θεωρούμε πως η εγκαθίδρυση και λειτουργία ενός καθεστώτος Εθνικού Πάρκου στην περιοχή και η υποστήριξη αντίστοιχου Φορέα Διαχείρισης θα προσφέρει καλύτερη θεσμική οχύρωση και περισσότερες δυνατότητες χρηματοδότησης, ανάδειξης, διαχείρισης και φύλαξής του. Σε αυτή την κατεύθυνση σκοπεύει να κινηθεί η ΚΑΛΛΙΣΤΩ, τόσο σε θεσμικό όσο και επικοινωνιακό επίπεδο, καλώντας κάθε φορέα και πολίτη που ενδιαφέρεται για την προστασία της περιοχής να αναλάβει ενεργό δράση σε αυτή την προσπάθεια.

Οι αρκούδες κινούνται μετ’ εμποδίων….!

Νέο τροχαίο ατύχημα με αρκούδα προκλήθηκε χθες το μεσημέρι στο επαρχιακό δίκτυο του νομού Καστοριάς και συγκεκριμένα στην παλιά επαρχιακή οδό μεταξύ Μανιάκων και Άργους Ορεστικού. Η Ομάδα Άμεσης Επέμβασης της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ ειδοποιήθηκε αμέσως από την Τροχαία Καστοριάς και έσπευσε στην περιοχή για να διαπιστώσει πως η αρκούδα δεν είχε ευτυχώς τραυματιστεί σοβαρά από τη σύγκρουση και έφυγε τρομαγμένο, ενώ σύμφωνα με τη μαρτυρία του οδηγού ο οποίος είναι καλά στην υγεία του, η σύγκρουση δεν ήταν σφοδρή και έτσι δεν υπήρξε μοιραία για τη ζωή του μεγαλόσωμου θηλαστικού.

Εικόνα0039Εικόνα0041

Τα στοιχεία της αυτοψίας που ακολούθησε είναι παρόλα αυτά ανησυχητικά, δεδομένου ότι η αρκούδα είχε προηγουμένως διασχίσει στο ίδιο ύψος τον κάθετο άξονα της Εγνατίας Οδού «Σιάτιστας-Κρυσταλλοπηγής», περνώντας δύο φορές τη νέα ενισχυμένη περίφραξη. Η αρκούδα αναρριχήθηκε στην κορυφή του φράχτη και πέρασε άνετα στο δρόμο εφόσον δεν υπήρχαν οι 5 σειρές αγκαθωτό σύρμα στην κορυφή του πλέγματος της περίφραξης, ενώ πέρασε την περίφραξη και από τον άλλο κλάδο, αυτή τη φορά κάτω από το πλέγμα το οποίο δεν ήταν καλά στερεωμένο στο έδαφος και έλειπαν τα άγκιστρα. Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ επικοινώνησε αμέσως με την Εγνατία Οδό, ώστε να διορθωθούν τα συγκεκριμένα τμήματα της περίφραξης, αλλά και να επισπευσθεί η διαδικασία τοποθέτησής της λίγο μετά το σημείο που βρέθηκε η ελαττωματική περίφραξη, σε μήκος περίπου 50 μέτρων τα οποία έχουν μείνει ακάλυπτα. Το συγκεκριμένο σημείο του δρόμου είναι πολύ επικίνδυνο, αφού αποτελεί συστηματικό πέρασμα για τις αρκούδες πολύ πριν τη δημιουργία του Κάθετου Άξονα της Εγνατίας.

Το συγκεκριμένο, αλλά και προηγούμενα περιστατικά δημιουργούν την ανάγκη να εξεταστούν πιθανές βελτιώσεις/διορθώσεις σε κρίσιμα σημεία του φράχτη του αυτοκινητόδρομου, όσο υπάρχει ακόμα το χρονικό περιθώριο και πριν παραδοθεί η εργολαβία της τοποθέτησης της περίφραξης στην Εγνατία Οδό.
Την ίδια περίοδο, για την αντιμετώπιση αντίστοιχων περιστατικών, στο πλαίσιο του έργου LIFE που υλοποιεί η ΚΑΛΛΙΣΤΩ στην περιοχή (LIFE Άρκτος/Καστοριά), έχει συστηματική συνεργασία με την Εγνατία Οδό Α.Ε, προκειμένου να γίνουν βελτιώσεις στα υφιστάμενα τεχνικά περάσματα για την πανίδα κατά μήκος του κάθετου άξονα «Σιάτιστας-Κρυσταλλοπηγής». Οι βελτιώσεις αυτές αναμένεται να αυξήσουν την λειτουργικότητα και ελκτικότητα των περασμάτων, εξασφαλίζοντας τη δυνατότητα μετακίνησης των αρκούδων εκατέρωθεν του δρόμου χωρίς τον κίνδυνο ατυχημάτων ειδικά μετά και την ολοκλήρωση τοποθέτησης της περίφραξης.

Η άγρια πανίδα εξοντώνεται στους δρόμους

Η περιβαλλοντική οργάνωση ΚΑΛΛΙΣΤΩ ειδοποιήθηκε την Τετάρτη 4 Δεκεμβρίου, για ένα ακόμα τροχαίο ατύχημα με θύμα μία λύκαινα στην νέα Εθνική Οδό Κοζάνης Πτολεμαΐδας. Το περιστατικό γνωστοποιήθηκε στην ΚΑΛΛΙΣΤΩ από εθελοντή της, ο οποίος συμπτωματικά πέρασε από το συγκεκριμένο σημείο λίγο μετά το ατύχημα.

Η Ομάδα Άμεσης Επέμβασης της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ ενημέρωσε τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες Κοζάνης και Πτολεμαίδας, και έσπευσε στο σημείο, προκειμένου να διερευνήσει τις συνθήκες του ατυχήματος. Σύμφωνα με τα στοιχεία της αυτοψίας, το θηλυκό ζώο ηλικίας περίπου 4 ετών, είχε τραυματιστεί θανάσιμα από διερχόμενο όχημα, ενώ ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι το ζώο βρέθηκε με κομμένη ουρά. Όπως φαίνεται, είτε αυτός που χτύπησε το ζώο, είτε κάποιο από τα διερχόμενα οχήματα, αντί να ειδοποιήσουν για το περιστατικό, θεώρησαν σκόπιμο να κόψουν και να πάρουν την ουρά του ζώου-πιθανότατα ως τρόπαιο-αποδεικνύοντας έτσι για μια ακόμα φορά, τη βαρβαρότητα κάποιων ανθρώπων. Παρόντες στην αυτοψία η οποία διενεργήθηκε το επόμενο πρωί, ήταν εκπρόσωποι της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας Πτολεμαίδας και της Ομοσπονδιακής Θηροφυλακής Πτολεμαΐδας.

Ο κίνδυνος ατυχημάτων με θύματα λύκους ή και άλλα ζώα στο συγκεκριμένο σημείο είναι μεγάλος καθώς δεν υπάρχει κατάλληλη σήμανση που να προειδοποιεί τους οδηγούς για διέλευση άγριας πανίδας, ώστε να ελαττώνουν ταχύτητα, ενώ η περίφραξη του δρόμου είναι σε πολλά σημεία κατεστραμμένη. Συγκεκριμένα στην περίπτωση του λύκου, οι υπάρχοντες αλλά και οι σχεδιαζόμενοι αυτοκινητόδρομοι κατατέμνουν την κατανομή του είδους σε πολλές περιοχές, επηρεάζοντας αρνητικά τις μετακινήσεις και την γεωγραφική επικοινωνία του πληθυσμού του μεγάλου θηλαστικού, ιδιαίτερα αν λάβουμε υπόψη την απουσία ευρύχωρων τεχνικών περασμάτων για την πανίδα σε οδικούς άξονες ταχείας κυκλοφορίας σε όλη επικράτεια.

Παράλληλα, την ίδια ημέρα, η ΚΑΛΛΙΣΤΩ ειδοποιήθηκε από την τροχαία Κοζάνης για μία αρκούδα η οποία, σύμφωνα με μαρτυρίες διερχόμενων οδηγών, πέρασε τη νέα ενισχυμένη περίφραξη του Κάθετου Άξονα της Εγνατία οδού, «Σιάτιστας-Κρυσταλλοπηγής» και μπήκε στον αυτοκινητόδρομο. Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ ειδοποίησε αμέσως και την Τροχαία Καστοριάς και το Κέντρο Ελέγχου Σηράγγων της Εγνατίας (στα Γρεβενά) και παρόλη την κινητοποίηση των αντίστοιχων κλιμακίων, δεν επιβεβαιώθηκε το περιστατικό. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες των οδηγών όμως, η αρκούδα κινήθηκε στο δρόμο, μεταξύ των κόμβων Αλιάκμονα και Βογατσικού, χωρίς ευτυχώς να προκληθεί κάποιο ατύχημα. Στο συγκεκριμένο σημείο έχει ήδη τοποθετηθεί η νέα ενισχυμένη περίφραξη, οπότε η παραβίασή της από την αρκούδα, δημιουργεί ανησυχίες, αλλά και την ανάγκη να εξεταστούν πιθανές βελτιώσεις/διορθώσεις σε κρίσιμα σημεία του αυτοκινητόδρομου, όσο υπάρχει ακόμα το χρονικό περιθώριο και πριν παραδοθεί η εργολαβία στην Εγνατία Οδό.

Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ αυτή την περίοδο μάλιστα, στο πλαίσιο του έργου LIFE που υλοποιεί στην περιοχή (LIFE Άρκτος/Καστοριά), έχει συστηματική συνεργασία με την Εγνατία Οδό Α.Ε, προκειμένου να γίνουν βελτιώσεις στα υφιστάμενα τεχνικά περάσματα για την πανίδα κατά μήκος του κάθετου άξονα «Σιάτιστας-Κρυσταλλοπηγής». Οι βελτιώσεις αυτές αναμένεται να αυξήσουν την λειτουργικότητα και ελκτικότητα των περασμάτων, εξασφαλίζοντας τη δυνατότητα μετακίνησης των αρκούδων εκατέρωθεν του δρόμου χωρίς τον κίνδυνο ατυχημάτων ειδικά μετά και την ολοκλήρωση τοποθέτησης της περίφραξης.

«Τα ζώα το δάσους πηγαίνουν σχολείο»

KATAHORISI

Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ σχεδίασε και υλοποιεί για τη σχολική χρονιά 2013-2014 ένα πρόγραμμα περιβαλλοντική εκπαίδευσης με δύο θεματικές: «Το Δάσος» και «Τα ζώα του δάσους πηγαίνουν σχολείο». Η ομάδα της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ, συνεργάζεται με τις Περιφερειακές Βιβλιοθήκες του Δήμου Θεσσαλονίκης και υποδέχεται τα σχολεία στις Παιδικές Βιβλιοθήκες του Δήμου, καλώντας τους μαθητές να γνωρίσουν το δάσος και τα είδη πανίδας που ζουν σε αυτό, δίνοντας έμφαση στα μεγάλα θηλαστικά, όπως είναι η αρκούδα και ο λύκος.

Το πρόγραμμα σκοπεύει να δώσει ευκαιρίες για δράση και ενεργό συμμετοχή των μαθητών, με στόχο τη βελτίωση και προστασία των ελληνικών δασών, αλλά και την προστασία σπάνιων ειδών πανίδας στη χώρα μας, ενώ παράλληλα στοχεύει στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης των μαθητών, προκειμένου να αντιληφθούν την ανάγκη της προστασίας των ζώων αλλά και του φυσικού τους περιβάλλοντος.

Μετά τις σύντομες παρουσιάσεις της ομάδας της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ και αφού μάθουμε γιατί κοιμάται η αρκούδα το χειμώνα, πώς επικοινωνούν μεταξύ τους οι λύκοι και γιατί θεωρούμε «πονηρή» την αλεπού, οι μαθητές έχουν την ευκαιρία μέσα από δραστηριότητες σχεδιασμένες ανάλογα με την ηλικία τους να συμμετέχουν οι ίδιοι στη διαδικασία της περιβαλλοντικής τους ευαισθητοποίησης. Οι μαθητές κάνουν ένα ταξίδι στο δάσος και συναντάνε τα ζώα που ζουν σε αυτό, αναλαμβάνουν ρόλους ή αποτυπώνουν με το δικό τους τρόπο όσα μαθαίνουν κατά τη διάρκεια του προγράμματος αυτού.

Η πρωτοβουλία αυτή της ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ βρήκε τη θερμή υποστήριξη των ανθρώπων του ΟΤΕ και της COSMOTE, αποδεικνύοντας για μία ακόμα φορά το έμπρακτο ενδιαφέρον τους σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος και την αφοσίωσή τους σε ζητήματα εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης.
Τα προγράμματα Εταιρικής Υπευθυνότητας που υλοποιούνται από τον ΟΤΕ και την COSMOTE αγκαλιάζουν το σύνολο της επιχειρηματικής τους λειτουργίας και στοχεύουν όχι μόνο στη διαρκή ανάπτυξη και στη μικρότερη δυνατή επίπτωση στο περιβάλλον, αλλά και σε δράσεις που αναπτύσσουν την περιβαλλοντική ευαισθησία των νέων και της κοινωνίας.

Μπορείτε να δείτε εδώ και τα δύο νέα ενημερωτικά έντυπα που σχεδιάστηκαν στο πλαίσιο του παραπάνω προγράμματος (Ερευνώντας και προστατεύοντας τα δασικά μας οικοσυστήματα & Μαθαίνοντας για τα ζώα του δάσους).