Monthly Archives: Νοέμβριος 2014

Σε κρίσιμη κατάσταση το αρκουδάκι που πυροβολήθηκε στο Μέτσοβο

DSC_0004Σε σοβαρή κατάσταση βρίσκεται το αρκουδάκι που εντοπίστηκε χτυπημένο χτες το πρωί στο Μέτσοβο. Το αρσενικό αρκουδάκι, ηλικίας δύο περίπου ετών, βρέθηκε σοβαρά τραυματισμένο σε παράδρομο πολύ κοντά στον οικισμό, από κάτοικο της περιοχής.

Το άτυχο ζώο μεταφέρθηκε αρχικά στον Κτηνιατρικό Σταθμό του Μετσόβου και με ενέργειες του Δασαρχείου ειδοποιήθηκαν ο Δήμος Μετσόβου, και η Ομάδα Άμεσης Επέμβασης ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ- Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Β. Πίνδου, μικτή Ομάδα που λειτουργεί στο πλαίσιο του έργου LIFE ARCPIN “Δράσεις διατήρησης για τη βελτίωση των συνθηκών συνύπαρξης ανθρώπου-αρκούδας στη Βόρεια Πίνδο” . Η μικτή ομάδα ΚΑΛΛΙΣΤΩΣ-Φορέα Διαχείρισης έσπευσε στο σημείο προκειμένου να καταβάλει κάθε προσπάθεια για να σώσει αρκουδάκι. Στο σημείο επίσης έσπευσε και ομάδα του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ η οποία ειδοποιήθηκε για το συμβάν από κάτοικο του Μετσόβου.

DSC03579

Ο κτηνίατρος της ομάδας του έργου LIFE ARCPIN που εξέτασε το ζώο διαπίστωσε κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, και του χορήγησε φυσιολογικό ορό και φαρμακευτική αγωγή. Στη συνέχεια το ζώο μεταφέρθηκε στο Κτηνιατρικό Κέντρο του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ στον Αετό Φλώρινας, και από εκεί στο τμήμα Κτηνιατρικής του Α.Π.Θ. για να του γίνουν περαιτέρω εξετάσεις και να του παρασχεθεί καλύτερη περίθαλψη.

DSC03582Από την δεύτερη εξέταση προέκυψε ότι το ζώο έχει πυροβοληθεί στο κεφάλι και φέρει στο σώμα του τα βλήματα (σκάγια κυνηγετικού όπλου). Η κατάστασή του είναι πολύ κρίσιμη, και οι κτηνίατροι του ΑΠΘ κάνουν ότι μπορούν για να το σώσουν.

Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ, και ο Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Β. Πίνδου υπενθυμίζουν ότι η καφέ αρκούδα παραμένει αυστηρά προστατευόμενο είδος στην Ελλάδα και την Ευρώπη και ότι ο φόνος της τιμωρείται από το νόμο με ποινή φυλάκισης. Επιπλέον, πέρα από παράνομος, ο φόνος έχει αποδειχθεί ότι δεν μπορεί να αποτελέσει λύση στο πρόβλημα προσέγγισης αρκούδων σε κατοικημένες περιοχές. Αντίθετα, ένας συνδυασμός προληπτικών και αποτρεπτικών μέτρων όπως αυτά που υλοποιούνται στα πλαίσια του έργου LIFE ARCPIN έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να οδηγήσει στην άμβλυνση της σύγκρουσης ανθρώπων-μεγάλων σαρκοφάγων.

Η ΚΑΛΛΙΣΤΩ, και ο Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Β. Πίνδου εκφράζουν συγκρατημένη ικανοποίηση καθώς για πρώτη φορά ενεργοποιήθηκε, έστω και με αδυναμίες, το πρωτόκολλο διαχείρισης περιστατικών προσέγγισης αρκούδων σε κατοικημένες περιοχές, το οποίο επισημοποιήθηκε με Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) των Υπουργείων Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στις 5 Φεβρουαρίου 2014. Επίσης είναι πολύ σημαντικό ότι με αφορμή το συγκεκριμένο περιστατικό, η Διεύθυνση Δασών Ιωαννίνων κάλεσε σε συνεδρίαση την 1η Δεκεμβρίου την Συντονιστική Επιτροπή κρίσεων σε επίπεδο περιφέρειας Ηπείρου.

Για περισσότερες πληροφορίες:
Για την ΚΑΛΛΙΣΤΩ: Γιώργος Θεοδωρίδης/ Υπεύθυνος Τύπου και Επικοινωνίας 2310252530 (εσωτ.2) και 6978 586568 και Γιώργος Μερτζάνης / Επιστημονικός Υπεύθυνος 6999230693
Για τον Φορέα Διαχείρισης Εθνικών Δρυμών Βίκου-Αώου και Πίνδου: Θανάσης Κοράκης Σύμβουλος Διαχείρισης Περιβάλλοντος 26530 22245

Μερικά «ανοικτά ερωτήματα» για την εξόρυξη χρυσού στη Χαλκιδική

Άρθρο του Γιώργου Βελεγράκη, συνεργάτη της Καλλιστώς

Η κατάσταση στην περιοχή της ΒΑ Χαλκιδικής με το εξορυκτικό έργο της «Ελληνικός Χρυσός» είναι λίγο πολύ γνωστή. Δεν είναι κακό όμως ποτέ να επαναλαμβάνουμε μερικά στοιχεία για να κατανοήσουμε το πρόβλημα.

Η Χαλκιδική, έχει μια μακρά ιστορία και παράδοση στις εξορυκτικές δραστηριότητες. Ειδικά τα τελευταία 20 περίπου χρόνια τα μεταλλεία Κασσάνδρας που περιλαμβάνουν τα γνωστότερα κοιτάσματα στην ευρύτερη περιοχή έχουν βρεθεί στο επίκεντρο ενδιαφέροντος εθνικών και υπερεθνικών επενδυτών μεταβιβαζόμενα πολλές φορές από εταιρεία σε εταιρεία – Ανώνυμος Ελληνική Εταιρεία Χημικών Προϊόντων και Λιπασμάτων (AEEXΠ&Λ), TVX HELLAS A.E., KINROSS Gold Corp, European Goldfields, El Dorado Gold Inc.- παρά τις, πολλές φορές ισχυρές, αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών. Η σημερινή επένδυση αλλάζει, όμως κατά πολύ την χρονική και χωρική κλίμακα των δραστηριοτήτων.

Η εταιρεία Ελληνικός Χρυσός A.E.M.B.X. σε δημόσια γη έκτασης 317.000 στρεμμάτων που αγόρασε (κατά άλλους «παραχωρήθηκε») από το Ελληνικό Δημόσιο σχεδιάζει και έχει ήδη αρχίσει να υλοποιεί τις συνολικές της δραστηριότητες: Επιφανειακή εξόρυξη (κρατήρας με αρχικά εκτιμώμενη διάμετρο 705 m και βάθος 220 m για εξόρυξη μεταλλεύματος 24.000 τόνων ημερησίως), υπόγεια εξόρυξη, μεταλλουργία χρυσού-χαλκού, εργοστάσιο παραγωγής θειϊκού οξέος, τέλματα αποβλήτων και βιομηχανικό λιμάνι. Παράλληλα απαιτείται και ήδη γίνεται πράξη αποψίλωση δασικής βλάστησης έκτασης μεγαλύτερης των 2.500 στρεμμάτων[1].

Ένα μεγάλο μέρος των κατοίκων της περιοχής αντιδρά στα σχέδια των ιδιωτών επενδυτών και έχουν συσπειρωθεί γύρω από διάφορες πρωτοβουλίες και κινήσεις κατοίκων ενώ αντίστοιχες πρωτοβουλίες «αλληλεγγύης και συμπαράστασης» έχουν δημιουργηθεί σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Το κύριο κίνητρο που θέτουν για την αντίδραση τους είναι η υποβάθμιση του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής τους από τα προτεινόμενα έργα ενώ θεωρούν ότι δεν συνάδει με την τοπική ανάπτυξη της περιοχής.

afisa Skouries Ενδεικτικά αναφέρουν: «Οι επιπτώσεις μια τέτοιας κλίμακας εξορυκτικής δραστηριότητας, θα είναι καταστροφικές και μη αναστρέψιμες σύμφωνα με Πανεπιστημιακά Ιδρύματα της χώρας και επιστημονικές μελέτες. Σύμφωνα με τα πορίσματα αυτά, κινδυνεύει τόσο η ποσότητα όσο και η ποιότητα των υδάτινων πόρων της περιοχής. Θα παράγονται πάνω από 4000 τόνοι την ώρα μεταλλευτικής σκόνης, βεβαρημένης με βαρέα μέταλλα, η οποία θα μεταφέρεται με μεγάλες αποστάσεις. Η ατμοσφαιρική ρύπανση, θα μολύνει και το έδαφος, καθιστώντας επικίνδυνες τις καλλιέργειες. Τα παραγόμενα μεταλλευτικά απόβλητα θα ξεπερνούν τα 182 εκατ. κυβικά. και θα αποθέτονται σε παρακείμενα ρέματα. Τέλος, η μεταλλευτική δραστηριότητα ενέχει κινδύνους τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τους κατοίκους και επισκέπτες της ευρύτερης περιοχής.

Ταυτόχρονα απειλείται και η τοπική οικονομία που βασίζεται στον τουρισμό, τη γεωργία, την κτηνοτροφία, την αλιεία, τη μελισσοκομία, τη δασοκομία κ.ά.»[2]

Ανεξάρτητα με το αν τοποθετούμαστε υπέρ ή κατά του έργου η εξόρυξη χρυσού στην περιοχή της Χαλκιδικής αποτελεί σήμερα ένα ιδιαίτερα κομβικό ζήτημα τόσο σε επίπεδο επιστημονικής μελέτης και ανάλυσης όσο και σε επίπεδο κοινωνικής πρακτικής. Αναδεικνύονται μια σειρά από «κλασσικά» ερωτήματα για την τοπική/περιφερειακή ανάπτυξη με σημαντικότερα αλλά όχι μόνα τα παρακάτω:

α) Σε ποιον ανήκει ο φυσικός πλούτος μιας περιοχής;

β) Με ποιά στρατηγική και μεθοδολογία εξειδικεύεται το παραγωγικό πρότυπο σε αυτήν;

γ) Ποιές οι κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες τέτοιου είδους επενδύσεων σε κάθε επίπεδο και κλίμακα;

δ) Ποιός αποφασίζει και με ποιές διαδικασίες;

ε) Πώς η τοπική κοινωνία (συν)διαμορφώνει το περιεχόμενο της τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης για την περιοχή της;

Τα παραπάνω ερωτήματα δεν είναι εύκολο να απαντηθούν και σίγουρα αυτό δεν μπορεί να γίνει βεβιασμένα. Αναδεικνύουν όμως μια κρίσιμη παράμετρο της τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης. Η ανάπτυξη (που στη συγκεκριμένη περίπτωση μεταφράζεται σε ιδιωτική επένδυση) σε μια περιοχή δεν ταυτίζεται με την ανάπτυξη της περιοχής. Η ανάπτυξη της κάθε περιοχής αφορά τη συνολικότερη ευημερία που έχει να κάνει με την απασχόληση, τις συνδέσεις με τους τοπικούς παραγωγικούς κλάδους, την προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών πόρων, τη συμβολή στη δημόσια υγεία κ.α. Όταν αυτά δεν γίνονται σεβαστά, οι τοπικές αντιδράσεις είναι όχι μόνο αναμενόμενες αλλά και λογικές.

sos halkidiki

 

[1] Τα στοιχεία προέρχονται από τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το έργο που είναι διαθέσιμη εδώ: http://www.hellas-gold.com/ellinikos-xrysos/meletes-eksoruksis

[2] Το συγκεκριμένο απόσπασμα είναι από ανάρτηση στην ιστοσελίδα http://soshalkidiki.wordpress.com/ που αποτελεί μια από τις πρωτοβουλίες ενάντια στα μεταλλεία χρυσού στη Χαλκιδική.